View more
بذر خوب: چگونگی تشخیص و استفاده از آن

بذر خوب: چگونگی تشخیص و استفاده از آن

چرا بذر؟ امروزه آگاهی مردم در مورد محیط پیرامونشان و مزایای استفاده از مواد غذایی طبیعی خانگی رو به افزایش است، از این رو آن ها بیشتر به داشتن باغ یا باغچه تمایل پیدا کرده اند.

در بین تهیه کلیه ابزار ها و مواد لازم برای ساخت یک باغچه، چگونگی تشخیص بذر خوب و خریداری آن اساسی‌ترین و شاید پیچیده ترین بخش به شمار می آید.

مراکز بسیاری و جود دارند که دانه می‌فروشند ازجمله فروشگاه‌های خدمات کشاورزی، خواروبار فروشی و مراکز توزیع دانه، اما به منظور خرید دانه باید از قدرت تشخیص دانه خوب و تشخیص کیفیت جوانه‌زنی آن بهرمند باشید. برای دریافت اطلاعات بیشتر و راهنمای چگونگی تشخیص بذر خوب با بازار روز ایرانیان همراه باشید.

بذر چیست؟

بذر چیست؟

در کشاورزی دانه قسمتی از گیاهان است که می‌تواند باعث رشد و تولید مثل گیاه شود. به عبارتی به هر قسمت از گیاه که قادر به تولید نسل دیگری از همان گیاه باشد بذر گفته می‌شود.
دانه بدست آمده از راه جنسی، تخم گیاه است و از راه غیر جنسی از روش باززایی، ریزم و… است.

دانه خوب در افزایش محصول فاکتور مهمی است و نقش متمایز و تعيين كننده‌ای را داراست.

در صورتی که در تهیه و خرید بذر دقت کافی به خرج ندهید ممکن است کل محصول شما نابود شود و قابل استفاده نباشد.

بی توجه ایی در تهیه و خرید دانه، امر تولید را با شکست روبرو می‌کند.

پولی که یک مزرعه دار در زمان فرایند کاشت، داشت و برداشت از جمله حق الزحمه کارگر، آب، سموم و… باید پرداخت کند شاید 100 برابر هزینه دانه باشد، علاوه بر این اگر به هر یک از این فاکتورهای گفته شده کمتر دقت شود تولید محصول به همان میزان کم دقتی افت پیدا می‌کند. اما درصورتی که زمینی با خاک مرغوب برای کاشت لحاظ شود و عملیات داشت و برداشت به بهترین نحو ممکن انجام شود اما از بذر خوب استفاده نشود امر تولید موفقیت آمیز نخواهد بود.

صنعتی شدن فرایند کاشت و برداشت محصول با ابزارآلات صنعتی و موضوع مبارزه با آفت‌ها و بحران کم آبی باعث شده تا مراکز تولید دانه، متناسب با نیازهای فناوری مدرن دانه‌های خود را با خصوصیات پا کوتاه، پا بلند، کم باردهی پر کیفیت، زیادباردهی کم کیفیت، مقاوم در برابر آفات و… تولید و ارائه می‌کنند و به همین دلیل دانه‌های خوب نسبتا قیمت بالایی دارند که اگرچه افزایش عملکرد و افزایش کیفیت محصول جبران کننده هزینه  است.

انواع بذر

شاید باغبان‌های مبتدی توسط تعداد بسیاری از دانه‌هایی که در بازار وجود دارد گمراه شوند و نتوانند تفاوت آن‌ها را درک کنند. در ادامه به معرفی انواع دانه می‌پردازیم.

بذرهای دورگه

بذرهای دورگه که به آن‌ها هیربدی می‌گویند برای تجلی بعضی از شاخصه‌های مطلوب از پیوند دو گیاه کاملا متفاوت ایجاد می شوند.
این دانه‌ها تولید کننده گیاهانی هستند که مقاومت بیشتری در برابر بیماری‌ها دارند و میوه‌های بزرگ تری بار می‌دهند و نحوه برداشت آسان تری دارند.

ایرادی که این نوع دانه‌ها دارند این است که اکثر ژن‌های منحصربه فرد را از دست داده و احتمالا برخی صفات خاص مثل مزه، عطر و ساختار در گیاهان و میوه‌های حاصل از بذرهای دورگه موجود نباشد.

این نوع دانه‌ها برای کشت سال آینده مناسب نیستند و احتمالا همان گیاه اولیه را تولید نمی‌کنند.

بذر‌هایی که از نظر ژنتیکی تغییری توسط انسان در آن‌ها به وجود نیامده است.

این دانه‌ها در مقایسه با دانه‌ها دورگه طعم و بوی مشخصی دارند. این دانه‌ها همان محصولی را به بار می‌آورند که از آن برداشت شده اند. البته این نوع بذر ها برخی صفات زراعی که بذر‌های دو رگه دارند را ندارد، اما این خصوصیات آنقدر هم الزامی و مطلوب یک کشاورز ساده نیست.

بذرهای طبیعی

این دانه‌ها از گیاهان والدی بدست آمده اند که در بازه رشدشان هیچ نوع آفت کشی مصرف نشده و به صورت طبیعی پرورش پیدا کرده اند. آن می توانند به صورت دورگه یا ارگانیک باشند.

 بذر خوب چه خصوصیاتی دارد؟

اولین فاکتورهای ارزش بذر از اندازه 1000 دانه، عطر و رنگ در کل دانه مشخص می‌گردد. درضمن دانه باید به خوبی رسیده و مواد مغذی موردنیاز برای جنین همراه آن باشد. از دیگر فاکتور های چگونگی تشخیص بذر خوب، قدرت نامیه دانه است، یعنی درصد بذرهایی که سبز می شود. قوه نامیه را می توان با شمارش تعداد دانه‌های سبز شده (50 عدد دانه را در دمای اتاق سبز می کنند) در یک بازه زمانی مشخص مثلا یک هفته تا دو هفته با ابزار های ساده مانند پارچه نمناک، کاغذ خشک کن و… تعیین کرد.

معمولا دیده می شود که دانه های ریز و سبک در مقداری از بذر معین، قدرت نامیه کمتری دارد و بوته های ریز محصول کمتری بار می دهند. از این رو بزرگی بذر یکی از فاکتور های مرغوبیت بذر می باشد و در آزمایشگاه هزار دانه از بذر را شمرده و وزن می کنند تا میزان درشتی دانه را تشخیص دهند.

سن و سال بذر

سن دانه با قدرت نامیه آن رابطه ای به این شکل دارد که هر اندازه فاصله تایم برداشت تا افشاندن همان بذر زیاد باشد، طبیعتا قدرت نامیه بذر کمتر است. اگرچه در صورتی که بذری در موقعیت جوی مساعد تولید شده باشد و به آفات و امراض آلوده نباشد و همچنین به درستی انبار و نگهداری شده باشد می تواند نسبت به نوع بذر، بین یک تا 10 سال قدرت نامیه خود را حفظ نماید.

کیفیت بذر

دانه خالص و درجه یک باید پاک باشد و هیچگونه مواد خارجی در آن وجود نداشته باشد. غالبا همراه با بذر مواد خارجی مانند: کاه، خاک، بذر علف های هرز و بذر انواع دیگر بذر پیدا می شود که این اندازه نباید بیش از حد معمول باشد.

ژنتیک بذر

اکثر سبزی‌ها به آسانی با انواع بی کیفیت و یا خودرو بارور می شوند و خاصیت و کیفیت خود را از دست می‌دهند.

سالم بودن بذر

یکی دیگر از فاکتورهای دانه خوب سالم و مقاوم بودن آن است.

  • سایر ویژگی‌ها
  • رنگ
  • در صد رطوبت
  • بو و درخشندگی

انواع بذر

پیشنهادهای لازم به منظور تهيه بذر خوب و مرغوب

گاها هنگام كنترل مزرعه، اگر علف هرز وجود داشته باشد، با پيمانكار برخورد جدی صورت نمی‌گیرد و گفته می‌شود كه در حین برداشت، علف های هرز برداشت نمی شود و يا عنوان می شود بذر های برداشت شده در نهایت توسط سازمان كنترل و گواهی بذر بررسی می شود لذا نیاز به جدیت در پاک کردن زمین از علف‌های هرز نیست كه اين موضوع به زيان فرایند توليد بذر ختم می شود.

بعد از صدور گواهي مزرعه، فرایند برداشت نيز زیر نظر مستقيم قرار گرفته تا با استفاده از ماشین آلات نامناسب مانند كمباين های گندم، بذر بی کیفیت تهيه نشود.

بعد از کوبیدن خرمن و پذیرش نهایی بذر، فورا بذور را به انبار ها برده و در شرايط مناسبی نگهداری شود.
سعی شود تا انگيزه های مادی، جاذبه های اقتصادی و کلاس های آموزشی برای پیمانکاران براي توليد بذر ايجاد شود.

در آخر فراموش نکنید که خرید بذر را از یک مرکز معتبر کشاورزی و متخصص بذر انجام دهید که در این رابطه بازار روز ایرانیان خدمت رسانی می کند. این فروشگاه در این زمینه فعالیت می کند و افتخار تولید انواع با کیفیت بالا و میزان جوانه زنی خوب و تولید محصولات مرغوب را دارد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *